Μέτρηση του κατακερματισμού του DNA των σπερματοζωαρίων (Sperm DNA Fragmentation, SDF): μια χρήσιμη εξέταση στην απόφαση χειρουργικής αντιμετώπισης της κιρσοκήλης
Η μέτρηση του κατακερματισμού του DNA των σπερματοζωαρίων αποτελεί μια σχετικά νέα εξέταση για την εκτίμηση της ανδρικής υπογονιμότητας. Ο κατακερματισμός (κατάτμηση) του σπερματικού DNA είναι μια βλάβη που συμβαίνει στο γενετικό υλικό του σπέρματος. Αυτή η βλάβη είναι συνήθως μία μεταβολή ή μια διατομή σε ένα από τα δύο σκέλη της διπλής έλικας του DNA. Το DNA έχει τη μορφή περιελιγμένης διπλής έλικας, που σταθεροποιείται δομικά από πλευρικούς δεσμούς. Αν οι δεσμοί αυτοί σπάσουν, τότε η έλικα γίνεται ασταθής και το σπέρμα ενδέχεται να γίνει πιο ευαίσθητο στην επίδραση βλαπτικών παραγόντων.
Η αποστολή του σπερματοζωαρίου είναι να μεταφέρει με ασφάλεια τον φορέα της γενετικής πληροφορίας – το DNA – μέσα στο ωάριο. Όσο περισσότερες κατατμήσεις υπάρχουν στο DNA, τόσο πιο δύσκολο είναι για το σπερματοζωάριο να εκτελέσει την αποστολή του. Όσο περισσότερα σπερματοζωάρια έχουν βλάβη στο DNA, τόσο μικρότερες πιθανότητες υπάρχουν για επιτυχημένη εγκυμοσύνη.
Κατακερματισμός DNA σπερματοζωαρίων (Sperm DNA Fragmentation, SDF)
Η δομική αλλοίωση στο DNA του σπέρματος (κατάτμηση DNA σπέρματος) δεν αντικατοπτρίζεται σε καμία από τις συμβατικές παραμέτρους του σπερμοδιαγράμματος (κινητικότητα, συγκέντρωση, μορφολογία).
Αποτελέσματα επιστημονικών μελετών δείχνουν ότι, ανεξάρτητα από τη χρησιμοποιούμενη τεχνολογία υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, το υψηλό επίπεδο κατάτμησης του σπερματικού DNA μειώνει σημαντικά την πιθανότητα μιας επιτυχούς εγκυμοσύνης.
Ο κατακερματισμός του DNA είναι σημαντικά υψηλότερος σε υπογόνιμους άνδρες. Υψηλός βαθμός κατακερματισμού του σπερματικού DNA, μπορεί να βρίσκεται επίσης και σε άνδρες με φυσιολογικές παραμέτρους του σπέρματος.
Η μέτρηση του κατακερματισμού του DNA των σπερματοζωαρίων προτείνεται σε άνδρες με κιρσοκήλη και σπερμοδιάγραμμα τιμών αναφοράς που εμφανίζουν:
- μακροχρόνια υπογονιμότητα
- αποτυχίες σε IVF/ICSI
- καθ’ έξιν αποβολές 1ου τριμήνου
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρείας (EAU Guidelines) η χειρουργική διόρθωση της κιρσοκήλης αποτελεί επιλογή σε άνδρες με υψηλή κατάτμηση DNA και ανεξήγητη υπογονιμότητα ή σε άνδρες με ιστορικό αποτυχημένων προσπαθειών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, συμπεριλαμβανομένων καθ’ έξιν αποβολών.
Κατακερματισμός DNA σπερματοζωαρίων (Sperm DNA Fragmentation, SDF)
Τιμές Αναφοράς
Τα αποτελέσματα του κατακερματισμού του σπερματικού DNA αναφέρονται σε 3 κατηγορίες δυνητικής γονιμότητας:
- DFI < 15%: άριστο δυναμικό γονιμότητας
- DFI 15 – 30%: καλό δυναμικό γονιμότητας
- DFI > 30%: χαμηλό ως μέτριο δυναμικό γονιμότητας
(DFI: DNA Fragmentation Index, % σπερματοζωαρίων που περιέχουν κατεστραμμένο DNA)
Ως στατιστικά σημαντικό όριο DFI για την υπογονιμότητα έχει καθιερωθεί το > 30%. Φυσιολογική εγκυμοσύνη με υψηλό DFI είναι δυνατή, αλλά όσο υψηλότερο είναι το επίπεδο του κατακερματισμού, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα πρόωρου τοκετού και αποβολής.
Οι κύριοι παράγοντες που ευθύνονται για την παρουσία υψηλών επιπέδων κατάτμησης στο DNA του σπέρματος είναι:
– η προχωρημένη ηλικία του άνδρα (περίπου >50 έτη)
– η παρουσία κιρσοκήλης, καρκίνου όρχεων ή φλεγμονής ή υψηλού πυρετού
– η αυξημένη θερμοκρασία των όρχεων
– το κάπνισμα
– η έκθεση σε χημικές-τοξικές ουσίες, ακτινοβολία ή υψηλές θερμοκρασίες
– η κακή διατροφή
– η χρήση ναρκωτικών ουσιών
– η έκθεση σε περιβαλλοντικούς και επαγγελματικούς ρύπους
– το οξειδωτικό stress
Ο υψηλός βαθμός κατάτμησης του DNA των σπερματοζωαρίων αποτελεί ένδειξη για χειρουργική διόρθωση της κιρσοκήλης.
Κατακερματισμός DNA σπερματοζωαρίων (Sperm DNA Fragmentation, SDF)
