Κρυψορχία ονομάζεται η αποτυχία των όρχεων να κατέβουν στο σάκο του δέρματος κάτω από το πέος, στο όσχεο.
Ονομάζεται αλλιώς και «μη κατελθών όρχις».
Από το σύνολο των τελειόμηνων αρσενικών βρεφών, σχεδόν 1% έχει κρυψορχία σε ηλικία 1 έτους. Πρόκειται για την πιο συνηθισμένη συγγενή ανωμαλία των γεννητικών οργάνων στα νεογέννητα αρσενικά βρέφη. Συνήθως επηρεάζεται μόνο ο ένας όρχις. Σε ένα ποσοστό όμως 10% ανάμεσα στα παιδιά με κρυψορχία μπορεί να επηρεαστούν και οι δύο όρχεις.
Κατά την ανάπτυξη του αρσενικού εμβρύου, οι όρχεις εμφανίζονται ψηλά μέσα στην κοιλιά και κοντά στoυς νεφρούς. Κατά τη διάρκεια της 7ης εβδομάδας της ανάπτυξης, οι όρχεις αρχίζουν να κατεβαίνουν προς τη βουβωνική χώρα. Θα πρέπει να έχουν φτάσει στην τελική τους θέση στο όσχεο έως τον 6ο μήνα μετά τη γέννηση. Οι όρχεις παράγουν τα σπερματοζωάρια και την «αρσενική» ορμόνη, την τεστοστερόνη. Ένας έκτοπος όρχις μπορεί να παράγει ορμόνες, αλλά η ικανότητα να παράγει σπέρμα διαταράσσεται.
Ποια είναι τα αίτια της κρυψορχίας;
Δεν είναι γνωστό γιατί ορισμένες φορές οι όρχεις δεν κατεβαίνουν στη φυσιολογική τους θέση.
Οι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν:
- Οικογενειακό ιστορικό κρυψορχίας ή άλλων προβλημάτων ανάπτυξης γεννητικών οργάνων
- Προωρότητα ή χαμηλό βάρος γέννησης
- Συνθήκες που επηρεάζουν την ανάπτυξη του εμβρύου
- Κάπνισμα ή κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
- Προηγούμενη έκθεση κάποιου από τους γονείς σε συγκεκριμένα χημικά προϊόντα φυτοφαρμάκων
Τύποι κρυψορχίας
Η κρυψορχία ταξινομείται σε ψηλαφητή και μη ψηλαφητή. Ο όρχις δηλαδή μπορεί να είναι σε ανατομική θέση που να καθίσταται αισθητός στην κλινική εξέταση ή όχι. Περίπου το 70% όλων των μη κατελθόντων όρχεων είναι ψηλαφητοί. Ένας ψηλαφητός, μη κατελθών όρχις μπορεί να έχει σταματήσει σε υψηλότερη θέση στη φυσιολογική οδό καθόδου. Υπάρχει και η περίπτωση ο όρχις να αναπτύσσεται εκτός της φυσιολογικής του πορείας της οδού καθόδου (έκτοπος). Ίσως ένα μυϊκό αντανακλαστικό προκαλεί τον όρχι να μετακινείται πάνω κάτω μεταξύ του όσχεου και της κοιλιάς (ανασπώμενος). Ένας μη ψηλαφητός, μη κατελθών όρχις βρίσκεται μέσα στην κοιλιά. Μπορεί να είναι πάνω από τα γεννητικά όργανα (στο βουβωνικό πόρο), κοντά στο νεφρό, μεταξύ του ορθού και της ουροδόχου κύστης ή κοντά στο στομάχι.
Η θεραπεία αποφασίζεται με βάση τη θέση και την παρουσία ή μη των όρχεων. Έκτοποι ψηλαφητοί όρχεις απαιτούν χειρουργική επέμβαση. Ένας ανασπώμενος όρχις πρέπει να παρακολουθείται στενά μέχρι την εφηβεία για το ενδεχόμενο να επιστρέψει στην κοιλιά. Αν και οι δύο όρχεις δεν είναι ψηλαφητοί και υπάρχουν προβλήματα σεξουαλικής διαφοροποίησης, πρέπει να γίνει ενδοκρινολογική και γενετική εκτίμηση.
Θεραπεία
Εάν ο όρχις δεν κατέβει μόνος του στη φυσιολογική θέση στο όσχεο, θα χρειαστεί θεραπεία. Η ατελής κάθοδος του όρχεως συνοδεύεται από το ενδεχόμενο υπογονιμότητας και ανάπτυξης καρκίνου. Στόχος της θεραπείας είναι να αποφευχθούν αυτές οι επιπλοκές. Η θεραπεία θα πρέπει να γίνεται σε ηλικία 12 περίπου μηνών, έως 18 μήνες το αργότερο.
Η κύρια θεραπεία της κρυψορχίας είναι η χειρουργική επέμβαση για τη καθήλωση του όρχεως στο όσχεο (ορχεοπηξία). Αυτή η χειρουργική επέμβαση είναι σχεδόν 100% επιτυχής. Εάν ένας όρχις δεν έχει πάρει τη φυσιολογική του θέση στο όσχεο έως την ηλικία των 6 μηνών, πρέπει να πραγματοποιηθεί χειρουργική επέμβαση εντός του επόμενου έτους. Η καθυστέρηση της θεραπείας μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου των όρχεων ή υπογονιμότητας στο μέλλον.
Παρακολούθηση μετά τη θεραπεία
Οι περισσότεροι άνδρες που είχαν έναν μη κατελθόντα όρχι έχουν τη δυνατότητα να κάνουν παιδιά. Οι άνδρες που έκαναν ορχεοπηξία πριν από την ηλικία των 18 μηνών έχουν σχεδόν την ίδια ικανότητα τεκνοποίησης με τους άλλους άνδρες. Τα αγόρια με ένα μη κατελθόντα όρχι έχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου των όρχεων. Συστήνεται η εξέταση τόσο κατά τη διάρκεια της εφηβείας όσο και αργότερα. Τα αγόρια με ανασπώμενους όρχεις δεν χρειάζονται ιατρική ή χειρουργική θεραπεία, αλλά απαιτούν στενή παρακολούθηση μέχρι την εφηβεία.
Συμπερασματικά για τη θεραπεία της κρυψορχίας
- Τα αγόρια με ανασπώμενους όρχεις δεν χρειάζονται ιατρική ή χειρουργική θεραπεία, αλλά απαιτούν στενή παρακολούθηση μέχρι την εφηβεία.
- Η χειρουργική επέμβαση για τη μετακίνηση του μη κατελθόντος όρχεως στο όσχεο πρέπει να γίνει στην ηλικία των 12 μηνών, το αργότερο μέχρι 18 μηνών.
- Για τα αγόρια με μη ψηλαφητούς όρχεις και χωρίς εμφανείς διαταραχές της σεξουαλικής ανάπτυξης, η λαπαροσκόπηση είναι ο καλύτερος τρόπος να βρεθεί ένας όρχις στην κοιλιά. Ο όρχις μπορεί να αφαιρεθεί ή να τοποθετηθεί στη σωστή θέση κατά τη διάρκεια της ίδιας επέμβασης.
- Η ορμονική θεραπεία δεν αποτελεί συνήθη θεραπεία.
- Για ένα αγόρι ηλικίας 10 ετών και άνω με έναν κανονικό όρχι και έναν όρχι στην κοιλιά, μπορεί να ληφθεί η απόφαση για αφαίρεση του μη ψηλαφητού όρχι, λόγω του κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου αργότερα.
- Τα αρσενικά νεογνά με μη ψηλαφητούς όρχεις, θα πρέπει να αξιολογούνται για πιθανές διαταραχές της σεξουαλικής ανάπτυξης.
