Ο καρκίνος του νεφρού αντιστοιχεί σε περίπου 2% όλων των νέων περιστατικών καρκίνου και παρατηρείται μια σταθερή αύξηση της επίπτωσης του παγκοσμίως τις τελευταίες 2 δεκαετίες. Είναι ελαφρά συχνότερος στους άνδρες παρά στις γυναίκες και διαγιγνώσκεται συνήθως μεταξύ 50 και 70 ετών. Οι περισσότερες από τις μισές περιπτώσεις αφορούν ασθενείς στους οποίους σε απεικονιστικό έλεγχο (υπερηχογράφημα, αξονική τομογραφία) διαπιστώθηκε τυχαία όγκος στο νεφρό.
Ποιοι είναι οι προδιαθεσικοί παράγοντες;
Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που συνδέονται με την ανάπτυξη του καρκίνου του νεφρού. Οι σημαντικότεροι προδιαθεσικοί παράγοντες είναι:
- το κάπνισμα
- η παχυσαρκία
- η αρτηριακή υπέρταση
Οι καπνιστές διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του νεφρού συγκριτικά με τους μη καπνιστές. Ο κίνδυνος αυτός αυξάνει ανάλογα με τον αριθμό των τσιγάρων και το χρονικό διάστημα όπου καπνίζει κάποιος. Η παχυσαρκία αυξάνει επίσης τον κίνδυνο καρκίνου του νεφρού, περισσότερο στον γυναικείο πληθυσμό. Η μη ελεγχόμενη υπέρταση έχει συσχετιστεί σε αρκετές μελέτες με την εμφάνιση καρκίνου του νεφρού.
Άλλοι παράγοντες που έχουν ενοχοποιηθεί για ανάπτυξη καρκίνου του νεφρού είναι η κληρονομικότητα, η διατροφή και η επαγγελματική έκθεση σε χημικά. Υψηλή συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του νεφρού παρατηρήθηκε σε ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση και σε ασθενείς που πάσχουν από τη νόσο του von Hippel-Lindau.
Διατροφή
Η υπερβολική κατανάλωση κόκκινου κρέατος, ζωικού λίπους και τηγανητών αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο του νεφρού. Από την άλλη πλευρά, η συχνή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών έχει προστατευτική δράση.
Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του νεφρού, γενετικοί και κληρονομικοί παράγοντες
Τα άτομα που έχουν ένα μέλος της οικογένειας με καρκίνο του νεφρού αντιμετωπίζουν ελαφρά αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Ορισμένοι άνθρωποι έχουν μία κληρονομική τάση να αναπτύσσουν συγκεκριμένες μορφές καρκίνων. Πιθανόν το DNA που κληρονόμησαν από τους γονείς τους να έχει υποστεί ορισμένες μεταλλάξεις που προδιαθέτουν στην εμφάνιση αυτών των μορφών καρκίνου. Αυτοί οι άνθρωποι θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά με προγραμματισμένες απεικονιστικές εξετάσεις (υπερηχογραφήματα – αξονικές τομογραφίες).
Επαγγελματική έκθεση στον αμίαντο, στο κάδμιο, παράγωγα πετρελαίου όπως συμβαίνει στους βιομηχανικούς εργάτες. Επίσης η έκθεση σε ορισμένα εντομοκτόνα, στην βενζίνη και σε οργανικούς διαλύτες και ιδιαίτερα στο τριχλωροαιθυλαίνιο.
Αιμοκάθαρση
Ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση λόγω νεφρικής ανεπάρκειας για πολλά χρόνια έχουν επίσης αυξημένο κίνδυνο.
Νόσος του von Hippel-Lindau. Κληρονομείται με τον αυτοσωματικό επικρατούντα τύπο. Προκαλείται από μετάλλαξη στο γονίδιο VHL. Χαρακτηρίζεται από όγκους στην παραγκεφαλίδα και του αμφιβληστροειδούς , κύστεις των νεφρών , του παγκρέατος και των επιδιδμίδων καθώς και φαιοχρωμοκύττωμα. Έχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου νεφρού και των δύο νεφρών, ιδιαίτερα σε νεαρή ηλικία, με συνολικό ποσοστό 35-38% των περιπτώσεων.
Θα πρέπει να αναφέρουμε ότι πολλοί άνθρωποι που αναπτύσσουν καρκίνο του νεφρού δεν έχουν κανέναν από τους παραπάνω παράγοντες κινδύνου. Όπως επίσης, και πολλοί άνθρωποι που έχουν αυτούς τους παράγοντες κινδύνου δεν θα αναπτύξουν ποτέ καρκίνο του νεφρού.
