Η νόσος Von Hippel–Lindau (Von Hippel–Lindau disease, VHL) είναι μια σπάνια γενετική διαταραχή. Χαρακτηρίζεται από την ανώμαλη ανάπτυξη τόσο καλόηθων όσο και καρκινικών όγκων σε διάφορα σημεία του σώματος. Οι όγκοι συνήθως εμφανίζονται για πρώτη φορά κατά την ενηλικίωση.
Οι τύποι των όγκων που σχετίζονται με την ασθένεια αυτή είναι:
- τα αιμαγγειοβλαστώματα (βραδέως αναπτυσσόμενοι όγκοι του ΚΝΣ)
- οι κύστες των νεφρών
- το καρκίνωμα των νεφρικών κυττάρων
- οι νευροενδοκρινικοί όγκοι του παγκρέατος
- τα φαιοχρωμοκυττώματα (καλοήθεις όγκοι των επινεφριδίων)
- οι όγκοι του ενδολεμφικού σάκου
Nόσος von Hippel-Lindau και καρκίνος του νεφρού
Η ασθένεια Von Hippel–Lindau προκαλείται από τη μετάλλαξη γονιδίου VHL και κληρονομείται με αυτοσωμικό επικρατή τρόπο. Αιτία είναι η παρουσία μεταλλάξεων στο ογκοκατασταλτικό γονίδιο VHL, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η παραγωγή της πρωτεΐνης VHL ή να παράγεται μη λειτουργική πρωτεΐνη με αποτέλεσμα την ανεξέλεγκτη κυτταρική διαίρεση και τον συνακόλουθο σχηματισμό όγκων και κύστεων.
Ο επιπολασμός υπολογίζεται στο 1/53.000 και η ετήσια συχνότητα γέννησης 1/36.000. Οι άνδρες και οι γυναίκες προσβάλλονται εξίσου. Η μέση ηλικία κατά τη διάγνωση είναι το 26ο έτος (εύρος: παιδική ηλικία – 7η δεκαετία ζωής). Τα αιμαγγειοβλαστώματα του αμφιβληστροειδούς είναι η πιο συχνή αρχική εκδήλωση της νόσου.
Nόσος von Hippel-Lindau και καρκίνος του νεφρού
Οι κληρονομικές και οικογενείς μορφές του νεφρικού καρκινώματος είναι σπάνιες και απαντώνται σε διάφορα κληρονομικά σύνδρομα όπως είναι:
- η νόσος von Hippel-Lindau (VHL)
- το κληρονομικό θηλώδες νεφρικό καρκίνωμα (hereditary papillary renal cancer, HPRC)
- η κληρονομική λειομυωμάτωση
- το σύνδρομο Birt-Hogg-Dube
- η οζώδης σκλήρυνση (tuberous sclerosis)
Nόσος von Hippel-Lindau, κληρονομικές μορφές του νεφρικού καρκινώματος
Η νόσος Von Hippel-Lindau είναι το πιο γνωστό κληρονομικό σύνδρομο που σχετίζεται με νεφροκυτταρικό καρκίνωμα (Renal Cell Carcinoma, RCC). Το RCC είναι η κύρια αιτία θανάτου σε ασθενείς με νόσο VHL. Συνήθως απαντώνται ως πολυεστιακοί, αμφοτερόπλευροι όγκοι και στο 22-59% είναι διαυγοκυτταρικά καρκινώματα (clear cell RCC).
Έχει επίσης διαπιστωθεί ότι και το 50% των σποραδικών όγκων παρουσιάζει μεταλλάξεις στο γονίδιο von Hippel-Lindau (VHL gene).
Nόσος von Hippel-Lindau και καρκίνος του νεφρού, μαγνητική τομογραφία
Η εξέλιξη της τεχνολογίας επέτρεψε την αναγνώριση συγκεκριμένων αλλαγών σε γενετικό επίπεδο (π.χ. γονιδιακών μεταλλάξεων) που σχετίζονται με κάθε μία από τις παθήσεις αυτές και θεωρούνται υπεύθυνες για την ανάπτυξη του νεφρικού καρκίνου.
Η βελτίωση της γνώσης της μοριακής γενετικής βάσης, της γονιδιακής βιολογίας και των κλινικών χαρακτηριστικών της νόσου VHL συμβάλλουν στην ανάπτυξη αποτελεσματικών προληπτικών στρατηγικών και θεραπευτικών επιλογών.
