Η καρδιαγγειακή νόσος (CVD, CardioVascular Disease) είναι πολύ συχνή σε ασθενείς με καρκίνο προστάτη. Η μέση ηλικία των ασθενών που διαγιγνώσκονται με καρκίνο προστάτη είναι τα 66 έτη. Με δεδομένο τη χρονιότητα της νόσου, με τους περισσότερους ασθενείς να μην πεθαίνουν από καρκίνο, άλλα από άλλες αιτίες, με πιο συχνή την καρδιαγγειακή νόσο, είναι φανερό ότι πρέπει να εστιάσουμε στο πόσο οι θεραπείες επηρεάζουν ή μπορεί να επηρεάσουν το καρδιαγγειακό σύστημα.
Το 2006 για πρώτη φορά δημοσιευθήκαν πληροφορίες για τον αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου (CVD) και διαβήτη σε ασθενείς υπό θεραπεία με στέρηση ανδρογόνων (ADT). Σε μια μελέτη παρατήρησης 73.196 ασθενών με καρκίνο προστάτη, βρέθηκε ότι οι GnRH αγωνιστές συνοδεύονται από αυξημένη συχνότητα:
- στεφανιαίας νόσου
- εμφράγματος μυοκαρδίου
- ξαφνικού καρδιακού θανάτου
Από τότε, πολλές μελέτες επιβεβαιώνουν την παρατήρηση αυτή. Έτσι, μια μεγάλη επιδημιολογική μελέτη έδειξε ότι η χορήγηση GnRH αγωνιστών συνοδεύεται από:
- αύξηση 16% στην στεφανιαία νόσο,
- 11% αύξηση στα εμφράγματα μυοκαρδίου και
- 16 % αύξηση ξαφνικών καρδιακών θανάτων.
Με δεδομένο τον υψηλό κίνδυνο καρδιαγγειακής θνησιμότητας σε ασθενείς με καρκίνο προστάτη και του επιπλέον κινδύνου επιβάρυνσης της καρδιάς από ADT, οι κατευθυντήριες οδηγίες συστήνουν εκτίμηση και βελτιστοποίηση της γενικής κατάστασης και της καρδιακής λειτουργίας, πριν την έναρξη της θεραπείας για καρκίνο προστάτη.
Έτσι, το 2022 η EAU συστήνει όλοι ασθενείς που λαμβάνουν ADT να κάνουν έλεγχο για σακχαρώδη διαβήτη και λιπιδίων και οι έχοντες ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου και ηλικία πάνω 65 να έχουν καρδιολογική εκτίμηση, πριν την έναρξη θεραπείας.
Ορμονική θεραπεία για τον καρκίνο του προστάτη και κίνδυνοι από το καρδιαγγειακό σύστημα
Προσπαθώντας να ελαττώσουμε τους τροποποιήσιμους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, δύο στρατηγικές έχουν προταθεί:
- η πρώτη αφορά την χορήγηση παραγόντων που είναι λιγότερο καρδιοτοξικοί
- η δεύτερη ελάττωση της διάρκειας χορήγησης ADT
Είναι σημαντικό να σημειώσουμε και να κρατήσουμε το γεγονός ότι οι ασθενείς με κλινικά εμφανή CVD είναι ένας πληθυσμός που χρειάζεται ιδιαίτερη παρακολούθηση, όντας σε ADT, αλλά και ασθενείς με υποκλινική CVD πρέπει επίσης να παρακολουθούνται. Αυτοί οι ασθενείς βρίσκονται σε κίνδυνο για επιπλοκή κατά τη διάρκεια ορμονικής θεραπείας, διότι δεν έχουν τακτή παρακολούθηση για καταστάσεις, όπως ασταθή υπέρταση, στεφανιαία νόσο, διαβήτη κι άλλα. Μεγάλες έρευνες με μεγαλύτερη παρακολούθηση και περισσότερο σε βάθος εκτίμηση δημογραφικών και παραγόντων κινδύνου θα χρειαστούν για την πλήρη κατανόηση τον παρόντων κινδύνων από την ADT.
Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας δείχνει ότι ασθενείς με καρκίνο προστάτη και θεραπεία με στέρηση ανδρογόνων έχουν αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων.
Έχοντας όλες τις πληροφορίες που βρίσκονται στη βιβλιογραφία σήμερα, ο προσδιορισμός και η εκτίμηση CV παραγόντων κινδύνου μπορεί να είναι το κλειδί, για να μετριάσουμε τις επιπλοκές των ασθενών με καρκίνο προστάτη και αντιανδρογονική θεραπεία. Επιπρόσθετα, αλλαγές στον τρόπο ζωής (απώλεια σωματικού βάρους, σωματική άσκηση, ρύθμιση αρτηριακής πίεσης) και άλλες φαρμακευτικές παρεμβάσεις θα πρέπει να συστήνονται στους ασθενείς, όπως επίσης και συχνοί καρδιολογικοί έλεγχοι.
Ορμονική θεραπεία για τον καρκίνο του προστάτη και κίνδυνοι από το καρδιαγγειακό σύστημα
